Sabah uyandığınızda sanki tüm gece bir boks maçına çıkmış gibi çenenizde, şakaklarınızda veya boynunuzda küt bir ağrı hissediyor musunuz? Ya da gün içinde bilgisayara veya ders notlarına çok odaklanmışken bir anda kendinizi dişlerinizi var gücünüzle kenetlemiş halde mi buluyorsunuz? Hatta belki yanaklarınızın içini ısırdığınızı fark ediyorsunuz. Bunlar olağan şeyler olabilir mi?
Eğer DEHB tedavisi için uyarıcı ilaçlar (Concerta, Ritalin,
Medikinet vb.) kullanıyorsanız, tebrikler; bu ilaçların en yaygın ama en az
konuşulan yan etkilerinden biriyle tanıştınız: Bruksizm yani Diş Sıkma ve Gıcırdatma. Yalnız
değilsiniz. Bu durum dişlerinize zarar vermeden önce onu nasıl yöneteceğinizi
öğrenmeniz gerekiyor.
Neden Oluyor? İlaçlar Çeneyi Neden Kasıyor?
Kullandığımız DEHB ilaçları (metilfenidat veya amfetamin
türevleri), merkezi sinir sistemini uyararak çalışır. Beyindeki dopamin ve
norepinefrin seviyelerini artırırlar. Bu, odaklanmamızı sağlar ancak aynı
zamanda vücudu hafif bir "Savaş ya da Kaç" moduna sokar.
Bu uyarılma durumu, vücuttaki kasların gerilmesine neden
olur. Stres ve odaklanma anında vücudun en güçlü kas gruplarından biri olan
çene kasları (masseter kası) istemsizce devreye girer.
Sonuç: Siz farkında bile olmadan, özellikle ilaç etkisinin
zirve yaptığı saatlerde veya gece uykuda dişlerinizi tonlarca ağırlıkla
sıkarsınız.
Bruksizm Belirtileri: Sadece Çene Ağrısı Değil
- Sabah
Baş Ağrıları: Özellikle şakaklarda başlayan ve gün boyu süren künt
ağrı.
- Tıklayan
Çene: Ağzınızı açıp kapatırken çene ekleminden gelen "klik"
sesi.
- Hassas
Dişler: Diş minesi aşındığı için sıcak/soğuk hassasiyetinin artması.
- Düzleşmiş
Diş Uçları: Diş hekiminizin "Dişlerini törpülüyor musun?"
diye sorması.
- Yanak
İçi Yaraları: Sürekli yanak içini ısırmaktan kaynaklanan beyaz
çizgiler.
Çözüm: İlacı Bırakmak Zorunda Değilsiniz
Bu yan etki yüzünden tedaviyi bırakmanıza gerek yok. İşte
çenenizi rahatlatmak için 5 etkili yöntem:
1. Magnezyum Takviyesi (Gizli Silah)
Magnezyum, doğanın kas gevşeticisidir. Uyarıcı ilaçlar
vücuttaki magnezyum depolarını hızla tüketebilir. Özellikle Magnezyum
Glisinat veya Sitrat formu, akşamları alındığında çene kaslarının
gece boyu gevşemesine inanılmaz yardımcı olur. (Mutlaka doktorunuza danışarak
kullanın).
2. "Sakız Çiğneme" Testi
Gün içinde dişlerinizi sıktığınızı fark ettiğiniz an
şekersiz bir sakız çiğnemeye başlayın. Ağzınız meşgulken dişlerinizi
kenetleyemezsiniz. Ancak dikkat: Çok sert sakızları tüm gün çiğnemek çene
kaslarını daha çok yorabilir, sadece farkındalık anlarında kullanın.
3. Gece Plağı (Night Guard) Edinin
Eğer sabah ağrılarıyla uyanıyorsanız, sorunu uykuda
yaşıyorsunuz demektir. Bir diş hekimine gidip kendinize özel şeffaf bir gece
plağı yaptırın. Bu plak, dişlerinizin birbirine temasını keser ve çene eklemini
korur.
4. Farkındalık Egzersizi: "Dudaklar Kapalı, Dişler
Ayrık"
Gün içinde kendinize hatırlatıcılar kurun. Telefon
ekranınıza veya masanıza bir not yapıştırın. Notu her gördüğünüzde şu pozisyonu
alın:
- Dudaklar
kapalı.
- Alt
ve üst dişler arasında hafif bir boşluk var (birbirine değmiyor).
- Diliniz
damağınızın ön kısmına hafifçe değiyor. Bu, çenenin doğal dinlenme
pozisyonudur.
5. Doktorunuzla Dozajı Konuşun
Eğer çene sıkmanız gün boyu sürüyorsa ve baş edilemez
boyuttaysa, bu durum ilaç dozunuzun biraz yüksek geldiğinin işareti olabilir.
Doktorunuzla konuşarak doz ayarlaması veya daha yavaş salınımlı bir ilaca geçiş
yapmayı değerlendirin.
Sonuç: Dişlerinizi Koruyun Diş sıkma, DEHB
tedavisinin "katlanılması gereken" bir parçası değildir. Dişlerinizde
kalıcı hasar oluşmadan önce bu önlemleri alın.
"Yasal Uyarı: Bu sitedeki içerikler sadece kullanıcı deneyimi ve bilgilendirme amaçlıdır. Doktor tavsiyesi değildir. İlaç dozunuzu değiştirmeden önce mutlaka hekiminize danışın."
){kind=link}
0 Yorumlar